آب هاي فرامرزي افغانستان؛ سه تهدید و سه فرصت

نویسنده: یحیی حازم مشاور آب هاي فرامرزي مقام وزارت انرژي و آب
جهموري اسلامی افغانستان

افغانستان در کمربند خشک و کم آب اوراسیا واقع شده چنانکه از یک سو قریب به دشت هاي خشک و بی آب شبه جزیره عربستان و شمال آفریقا و از سوي دیگر در همسایگی بیابان هاي استپی آسیاي مرکزي قرار دارد، اما؛ وجود رشته کوه هاي پامیر و هندوکش او را به یکی از کشور هاي نادر در حوزه آب هاي فرامرزي جهان تبدیل کرده است. از آن جایی که مناطق خشک و نیمه خشک جهان توسعه آب محور دارند و آب عامل نخست و اصلی توسعه، امنیت و رفاه در این مناطق بشمار می رود، و باتوجه به اینکه بیشتر از 95 درصد از آب هاي افغانستان فرامرزي است؛ در این مقاله کوشش شده تا با طرح سه تهدید؛ دیپلماسی ابزاري، کم ارزشی آب در اسناد دولتی، شرایط نامساعد مذاکرات و همچنان ارائه سه فرصت؛ دیپلماسی علمی، توجه جهانی به ارزش آب و پتانسیل نسل نو، وضعیت امروز و آینده ي آب هاي فرامرزي افغانستان به تحلیل گرفته شود.