د انرژی معینیت

د اوبو او انرژۍ وزارت د سرپرست ښاغلي انجنیر محمد ګل خُلمي ژوند لیک.

 انجنیر محمد ګل خُلمی د غلام محمد زوی چی ۱۳۳۸ هجری شمسی کال د بلخ ولایت په خلم ولسوالۍ کې زیږیدلی، لومړنی زده کړی یی په کندز ولایت کی په لومړی درجه بشپړی کړی چی وروسته بیا، په ۱۳۵۴ هجری شمسی کال د اختصاصي امتحان له لاری د امریکایی مسلکی Afghan institute of Technology-AIT))لیسی د برق له رشتی څخه په لومړی درجه فارغ التحصیل شوی چی وروسته بیا له ۱۳۵۸ هجری شمسی کال څخه تر ۱۳۶۳ پوری د افغانستان د ملی رادیو تلویزیون سره د نشراتو د نشرولو تخنیکی مدیر په توګه دنده سرته رسولی.

ښاغلی انجنیر محمد ګل خُلمی خپلی لوړی زده کړی له ۱۳۶۴ هجری شمسی کال څخه تر ۱۳۷۰ پوری د کابل پوهنتون د پولی تخنیک څخه د ماستر کچه د برق د انجنیری له څانګی فارغ شوو، له بده مرغه زموږ د ګران هیواد تحمیلی جنګونو له امله میانه آسیایی هیوادونو مهاجرت ته مجبور شو چی د طالبانو د واکمنی تر سقوط پوری هملته اوسیده، د مهاجرت په دوران کی یی دمعلوماتی ټکنالوژی په برخه کی زده کړی او فعالیتونو په کولو سره په خپل علم کی زیاتوالی راوستی دی.

د موقت حکومت په منځته راتګ سره خپل هیواد ته راستون شو، او په ۲۰۰۱ میلادی کال کی د مخابراتو وزارت د تیلی کمونیکشن د عمومی رییس په توګه وټاکل شو، د ۲۰۰۱ میلادی کال چی تیلی کمونیکشن په افغان تیلی کام بدل شو، وظیفه سرته رسولی او د افغان تیلی کام شرکت په رامنځته کولو کی کیلدی رول لوبولی چی شپږ میاشتی ددغه شرکت د اجرائیه رییس په توګه پاتی شوی دی.

دیپلوم انجنیر محمد ګل خُلمی سو کاله د مخابراتو وزارت د ټیم دغړیتوب په تر لاسه کولو نوی تکنالوژی بنسټګر ویاړ هم لری، چی تر نن ورځی د یوه بریالی سکتور د دوه میلیون ډالرو د پانګونی او  په زرګونه نوی کارکونکی په کار بوخت دی.

د خپل کار په دوران کی یی په څو ملی او نړیوالو کنفرانسونو کی د افغانستان استازیتوب کړی دی.

په ۲۰۰۶ میلادی کال کی زده کړو او تجربو ته په کتو چی مخابراتو او معلوماتی ټکنالوژی په برخه کی یی لرلی، د جنوبی کوریا او متحده عربی اماراتو د نړیوالو پانګوالو په غوښته د تیلی کام د خصوصی شرکت په رامنځته کولو د ۲۰۱۳ کاله پوری ددغه شرکت د اجرائیه ریس او معاون په حیث یی دنده اجرا کړی.

د یادولو وړه ده چی په دغه شرکت کی څلویښت میلیونو ډالرو څخه زیاته پانګونه شوی، چی له ۳۰۰ کسانو څخه زیاتو ته په مستقیم ډول او سلګونو نورو ته په غیر مستقیم ډول د کار زمینه برابره شوی.

انجنیر محمد ګل خلمی په ۲۰۱۳میلادی کال کی خپل فعالیتونه د برق انرژی په برخه دراهکار د مشورتی خدمتونو په رامنځته کولو سره دلته پیل کړل.

د نړیوالو بنسټونو په همکاری د نویو کیدونکو انرژیو د ظرفیت لوړولو برخه کی د خپلو کارونو او څو کاله فعالیتونو او د هغه تخنیکی مطالعه د ۲۷۰ میګا واټه په ظرفیت د بلخ ولایت د الحتو باری انرژی فارم د تحقیقاتی او د افغانستان لمریزی برښنا د مارکیټ مطالعه د جرمنی د لمریزی برښنا د انجمن سره په دوبی ښار کی د شرق د انترسولرپه انګلیسی ژبه په ۹۰ صفحو کی نشر ته وسپارله.

د نوی کیدو وړ انرژی تقویت یو له هغه سکتورونو څخه دی چی په هیواد کی په زرګونو نویو کسانو ته د کار زمینه برابروی، انجنیر محمد ګل خُلمی په همدی خاطر د انسانی ظرفیت لوړونی په خاطر په دغه سکتور کی په مختلفو ولایتونو لکه کابل، هرات، بدخشان، تخار او بلخ کی د ځوان انجنیرانو دولتی کارکونکو، د پوهنتون استادانو او زده کړیالانو لپاره لسګونه کورسونه او عملی ورکشاپونه دایر کړی، د پورته ذکر شویو فعالتیونو او مسولیتونو سره په څنګ کی ښاغلی انجنیر محمد ګل خُلمی د افغانستان د نویو کیدو وړ انرژی د رهبری بورډ غړی هم دی.

نوموړی له دی لاری  د افغانستان  د نویو کیدو وړ انرژی په برخه کی د فعالو شرکتونو په ظرفیت لوړونه کی نه ستړی کیدونکی خدمتونه کړی دی او په برخه کی یی په څو نړوالو کنفرانسونو کی استازیتوب کړی، چی د افغانستان د نوی کیدو وړ انرژی او د جرمنی هیواد د سولری شرکتونو د انجمن تر منځ د همکاریو رامنځته کولی د لاسته راوړنو د جملی څخه دی.

ښاغلی انجنیر محمد ګل خلمی د دوو ملی ژبو پښتو او دری سربیره په انګلیسی ژبه بشپړه بلتیا لری.

همدارنګه په هند او سویډن هیوادونو کی یی د نوی کیدو وړ انرژی د مخابراتو معلوماتی ټکنالوژی په برخه کی لنډ مهالی اختصاصی زده کړی هم لری، نوموړی د ډیرو مصروفیتونو سره سره د انجنیرانو او ځوانانو د نوی کیدو وړ انرژی په برخه کی د ظرفیت لوړونی په موخه یو شمیر اثار لیکی او له انګلیسی ژبی یی ژباړلی هم ده.

نوموړی د ملی وحدت د رهبری له لوری د اوبو او انرژی وزارت معین په حیث او په ۲/۴/۱۳۹۷ د افغانستان د ولسمشری د عالی مقام (۵۳۷) ګڼه فرمان په اساس د سرپرست وزیر په توګه وټاکل شو، او تر اوسه په همدی بست کی په دنده بوخت دی.

د نوموړی زیات تمرکز د انرژی په برخه کی زیاتره د زیربنایی پروژو په پلی کولو د سیستم او نهاد جوړونه د نوی کیدو وړ انرژی په خپرولو او د خصوصی سکتور په برخه کی پانګه د جذب او سهولتونو او امکاناتو په رامنځته کولو دی.  

د انرژۍ معینیت لنډه تاریخچه.

دانرژۍ معینیت په1353هجرﻱ شمسﻱ کال د وخت د دولت په چوکات کې د برق او د اوبو واحد ادارې په نوم فعالیت درلود.

او د1353هجری شمسی کال په آخرو کې داوبو انرژۍ په وزارت بدل شو او په تشکیل کې ﻱې د انرژۍ په نوم یو معینیت ځای پر ځای شو چې د انرژۍ چارې مدیریت او انکشاف ورکړی.

له هماغه وخته تر اوسه د هغه معینیت د سکتورﻱ ریاستونو په لرلو د انرژی د انکشاف په برخه کې دټول هیواد په سطح منل شوی او د انکشافﻱ پروژو په پلﻱ کولو چی  له جملﻱ ﻱې تولیدﻱ پروژې،انتقالﻱ لینونه ،بلند ولتاژ او د برق ویشنې شبکه پلې اوگټه اخیستوته سپارلې دی.

دبرق انرژۍ سکتور تګ لاره:

1-څرنگه کولﻱ شو د انرژۍ په سکتور کې د هغه سکتور دملی تگلارې په عملﻱ کولو سره د اقتصادﻱ سکتور د پرمختیا،ټولنیزې اړتیاوې،داوسنې او راتلونکﻱ نسل د بهبود د فقراو بیکارۍ سره مبارزه او د سالم حکومت لرونکې اوسو دانرژۍ سکتور پرمختگ د باورﻱ انرژۍ په تامین د محیط زیست سره همغږﻱ، په مناسب قیمت چې د هیواد په اقتصادی او ټولنیز پرمختگ په ځان بسیاینی په ملی سرچینو او د انرژۍ د خصوصﻱ سکتور د پانگه دحکومت څارنې لاندی ترسره کیږی.

دبرق د انرژۍ سکتور اوږد مهاله ستراتیژیک لید:

زمونږ ستراتیژیک لید د پایه داره انکشاف او په هیواد کې په اقتصادﻱ او اجتماعﻱ سکتورونو کې د اړتیا وړ انرژۍ په تامین سره د اوسنیو او راتلونکو نسلونو سره د اقتصادﻱ او ټولنیز اړتیاو پر بنسټ.

دباکیفیته او د باور وړ انرژۍ د پوښښ زمینه سازﻱ.

دبرق تولید د پروژو پلﻱ کول د داخلی پوتنسیل پر مټ.

دځان بسیاینی لپاره ځانگړې پاملرنه د هیواد په هره سیمه کې دهیواد په ټولو ولایتونوکې په مناسبه بیه او مساوﻱ ډول د برق د انرژۍ برابرول.

دهیوادونو سیمیز همکاریو د تقویت رول د اوبو سرچینو څخه د ترانزیت بستر تر عنوان لاندې د پانگونې پرمټ د اوبو څخه د بریښنا تولید خلکوته چمتو کول.

اساسﻱ او کلیدﻱ اقدامات :

د انرژۍ یا برق دستگاو ته پرمختگ ورکول او د باورﻱ او باکیفیته انرژۍ اماده کول.

د هیواد د مختلفو سرچینو څخه د ځان بسیا انرژۍ په خاطر د برق د تولید د پروژو زیاتوالی .

د معیارﻱ او با کیفیته انرژۍ په مساوﻱ ډول د هیواد ټولو وگړو ته وړاندﻱکول.

په منظم ډول ترانزیت بستر پیوستون،تبادله د سیمیزی انرژۍ د سوداگرۍ له لارې.

د برق انرژۍ په تولید کې دگډو سرچینو ته دسیمه ایزې پانگونې راجلبول.

د برق انرژۍ د ویشنې دستگاه پرمختیا د انرژۍ خوندیتوب د تقویت په برخه کې.

د هیواد د کلیوالﻱ سیمو ته د برق د انرژی رسوونه د بریښنا سکتورونو د مدیریت پیاوړﻱ کول د بریښنا د مصرف په برخه کې .

د پروژو د مدیریت مالﻱ سرچینو او نرخونو برابرول.

د خصوصی سکتورونو لپاره د تشویق او ترغیب د سهولتونو برابرول.